3. මහා නිධාන සූත්රයේ ලාභ පර්යේෂණ පටිච්ච සමුප්පාද විග්රහයකුසල මූල පටිච්ච සමුප්පාද ධර්ම විග්රහය
දීඝ නිකායේ, මහා නිධාන සූත්රයේ ගෙනහැරපා වදාළ පටිච්චසමුප්පාද ධර්ම විග්රහය විභංගප්රකරණයේ හා මහා වග්ගපාලියෙහි ඇතුළත් අවිද්යාමූල පටිච්චසමුප්පාද විග්රහයට වඩා වෙනස් ආකාරයේ විග්රහයකි. මෙහිදී අවිද්යාමූල පටිච්චසමුප්පාද විග්රහයේම වෙනත් පැතිකඩක් විග්රහවන බවත් තේරුම් ගත යුතුය. මජ්ක්ධිම නිකායේ සඳහන් අරිය පර්යේෂණ සූත්රයේ විග්රහ…
2. ත්රිහේතුක පටිසංධියකුසල මූල පටිච්ච සමුප්පාද ධර්ම විග්රහය
ත්රිහේතුක ප්රතිසංධියෙන් උපත ලැබූ උතුම් බුද්ධ ධර්මයද නිවැරදිව තේරුම් ගෙන ඒ මඟද, ප්රතිපත්තිද අනුගමනය කර, මඟඵල ලබාගත හැකි බොහෝ මිනිසුන් අදත් අප අතරම ජීවත්වෙති. මේ ත්රිහේතුක ප්රතිසංධිය යනු ධර්ම අර්ථයෙන් කිහිප ආකාරයකින් විග්රහ කළහොත් ලෝභ අලෝභ, ද්වේෂ අද්වේෂ, මෝහ අමෝහ…
1. අලෝභ, අද්වේශ, අමෝහ සංකාරකුසල මූල පටිච්ච සමුප්පාද ධර්ම විග්රහය
අද බොහෝ දේශකයින් මේ සංඛාර තුනම නිවන් දකින්නට උපකාර වන කුසල මූල සංඛාර තුන ලෙස හුවා දක්වන්නට පටන් ගෙන ඇත. මෙයට හේතුව කුසල මූල පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය නොදැනීමයි. අලෝභ, අද්වේෂ, අමෝහ යනුද ලෞකික ක්රියාවක් පෙන්නුම් කරන, ”සං” එකතු කරන චිත්ත…
කුසල මූල පටිච්ච සමුප්පාද ධර්ම විග්රහය
කුසල, කුසල්, කුසලමූල යනාදී වචන වල අර්ථය මුලින්ම නිවැරදිවම තේරුම් ගත යුතුය. බුද්ධ ධර්මයේ ”කු” යන වචනයෙන් පෙන්වා වදාළේ රාග, ද්වේෂ, මෝහ යන කළු ධර්මයන්ය. කිළිටි, කෙළෙස්, කහට ගති ලක්ෂණයන්ට පොදුවේ භාවිතා කළේ ”කු” යන්නයි. මේ කුණු ගති ලක්ෂණයන් පැවතීම…